CGMS ધોરણ 8 - SAT ક્વિઝ
વિષય: સામાજિક વિજ્ઞાન | પાઠ 19: સામાજિક-આર્થિક ક્ષેત્રે સરકારની ભૂમિકા
પ્રશ્ન 1: જો દેશમાં આવકની અસમાનતા વધે, તો સમાજ પર તેની સૌથી ગંભીર અસર શું પડી શકે?
સાચો જવાબ: B. ગરીબ અને અમીર વચ્ચેની ખાઈ વધતા સામાજિક અસંતોષ ઊભો થાય
પ્રશ્ન 2: સરકાર દ્વારા શિક્ષણ પાછળ કરવામાં આવતો ખર્ચ એ લાંબા ગાળે શું ગણાય?
સાચો જવાબ: B. માનવ મૂડી રોકાણ
પ્રશ્ન 3: રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય મિશન (NHM) નો મુખ્ય હેતુ નીચેનામાંથી કયો હોઈ શકે?
સાચો જવાબ: B. છેવાડાના માનવી સુધી આરોગ્ય સેવાઓ સુલભ બનાવવી
પ્રશ્ન 4: ભાવ નિયંત્રણ માટે સરકાર કયા કાયદાનો ઉપયોગ કરી શકે છે?
સાચો જવાબ: B. આવશ્યક વસ્તુધારા (Essential Commodities Act)
પ્રશ્ન 5: આર્થિક ક્ષેત્રે 'મિશ્ર અર્થતંત્ર' એટલે શું?
સાચો જવાબ: B. ખાનગી અને જાહેર (સરકારી) સાહસોનું સહ-અસ્તિત્વ
પ્રશ્ન 6: મધ્યાહન ભોજન યોજના (MDM) દ્વારા કયા બે સામાજિક લક્ષ્યો સિદ્ધ થાય છે?
સાચો જવાબ: B. પોષણ સ્તર સુધારવું અને શિક્ષણમાં હાજરી વધારવી
પ્રશ્ન 7: સરકાર જ્યારે ખેડૂતો પાસેથી ટેકાના ભાવે (MSP) અનાજ ખરીદે છે ત્યારે તેનો મુખ્ય હેતુ શું હોય છે?
સાચો જવાબ: A. ખેડૂતોને આર્થિક નુકસાનથી બચાવવા
પ્રશ્ન 8: નીચેનામાંથી કઈ યોજના બેરોજગારી ઘટાડવા માટે સરકારની સીધી ભૂમિકા દર્શાવે છે?
સાચો જવાબ: B. MNREGA (મનરેગા)
પ્રશ્ન 9: જો કોઈ વસ્તુની અછત ઊભી થાય અને કાળાબજાર વધે, તો સરકારની કઈ વ્યવસ્થા તેને અટકાવવામાં મદદરૂપ થાય?
સાચો જવાબ: B. જાહેર વિતરણ પ્રણાલી (PDS)
પ્રશ્ન 10: આર્થિક ક્ષેત્રે 'ઉદારીકરણ' (Liberalization) ની નીતિ દ્વારા સરકારે કયો બદલાવ લાવ્યો?
સાચો જવાબ: B. બિનજરૂરી લાયસન્સ અને નિયંત્રણોમાં છૂટછાટ આપી
પ્રશ્ન 11: સરકારની ભૂમિકા 'કલ્યાણ રાજ્ય' (Welfare State) તરીકે ક્યારે ગણાય?
સાચો જવાબ: B. જ્યારે સરકાર લોકોના પાયાની જરૂરિયાતો અને સર્વાંગી વિકાસની જવાબદારી લે
પ્રશ્ન 12: 'પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના' હેઠળ ગરીબ પરિવારોને શું લાભ મળે છે?
સાચો જવાબ: B. વાર્ષિક 5 લાખ સુધીની મફત સારવાર
પ્રશ્ન 13: વ્યાપારી બેંકોનું રાષ્ટ્રીયકરણ કરવાનો મુખ્ય સામાજિક હેતુ શું હતો?
સાચો જવાબ: B. છેવાડાના ખેડૂતો અને સામાન્ય માણસ સુધી ધિરાણ પહોંચાડવું
પ્રશ્ન 14: સામાજિક ન્યાય માટે સરકારે બંધારણમાં કોના માટે ખાસ જોગવાઈ કરી છે?
સાચો જવાબ: B. અનુસૂચિત જાતિ, જનજાતિ અને પછાત વર્ગો માટે
પ્રશ્ન 15: ગરીબી રેખા (BPL) નીચે જીવતા લોકોને અનાજ આપવા માટે કયા કાર્ડનો ઉપયોગ થાય છે?
સાચો જવાબ: B. રેશનકાર્ડ (અંત્યોદય કે BPL)
પ્રશ્ન 16: બાળકોને આપવામાં આવતી રસી (Vaccination) ના કાર્યક્રમ પાછળ સરકારનો કયો આર્થિક ફાયદો છે?
સાચો જવાબ: B. ભવિષ્યમાં બીમારી પાછળ થતો મોટો ખર્ચ ઘટાડવો
પ્રશ્ન 17: ડિજિટલ ઇન્ડિયા અભિયાન સામાજિક ક્ષેત્રે કેવી રીતે મદદરૂપ છે?
સાચો જવાબ: A. ભ્રષ્ટાચાર ઘટાડવા અને પારદર્શિતા વધારવા
પ્રશ્ન 18: 'સ્વચ્છ ભારત મિશન' એ આર્થિક રીતે કેવી રીતે ફાયદાકારક છે?
સાચો જવાબ: B. ગંદકીથી થતી બીમારીઓ ઘટતા લોકોના સ્વાસ્થ્ય પાછળનો ખર્ચ બચે
પ્રશ્ન 19: જો કોઈ ખેડૂત પાસે 2/5 ભાગની જમીન હોય અને સિંચાઈ ન હોય, તો સરકારની કઈ યોજના કામ લાગે?
સાચો જવાબ: B. પ્રધાનમંત્રી કૃષિ સિંચાઈ યોજના
પ્રશ્ન 20: 'સૌ ભણે, સૌ આગળ વધે' એ કઈ ક્રાંતિનો પાયો છે?
સાચો જવાબ: B. જ્ઞાન ક્રાંતિ અને માનવ સંસાધન વિકાસ
પ્રશ્ન 21: ગ્રામીણ ક્ષેત્રે પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા કરવી એ સરકારની કઈ જવાબદારી ગણાય?
સાચો જવાબ: B. પાયાની જરૂરિયાત અને સામાજિક ફરજ
પ્રશ્ન 22: સ્ત્રી સશક્તિકરણ માટે સરકારની ભૂમિકા શા માટે મહત્વની છે?
સાચો જવાબ: B. અડધી વસ્તીને આર્થિક-સામાજિક પ્રવાહમાં જોડી દેશનો વિકાસ ઝડપી બનાવવા
પ્રશ્ન 23: સાર્વજનિક ક્ષેત્રના ઉદ્યોગોમાં રોકાણ કરવાનું મુખ્ય કારણ કયું છે?
સાચો જવાબ: B. દેશનું સંરક્ષણ અને વ્યૂહાત્મક હિતોની જાળવણી
પ્રશ્ન 24: સરકાર દ્વારા લઘુતમ વેતન નક્કી કરવાથી કોને ફાયદો થાય છે?
સાચો જવાબ: B. શ્રમિકોને અને શોષણ અટકે છે
પ્રશ્ન 25: જો ભારતની સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિ સુધારવી હોય, તો કયા ક્ષેત્રમાં સૌથી વધુ ધ્યાન આપવું જોઈએ?
સાચો જવાબ: B. શિક્ષણ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે
પ્રશ્ન 26: અર્થતંત્રમાં 'ખાનગીકરણ' (Privatization) નો અર્થ શું થાય?
સાચો જવાબ: B. સરકારી સાહસોની માલિકી અને સંચાલન ખાનગી ક્ષેત્રને સોંપવું
પ્રશ્ન 27: જો દેશમાં ફુગાવો (મોંઘવારી) વધે, તો સરકાર કયા આર્થિક સાધનનો ઉપયોગ કરે છે?
સાચો જવાબ: B. વ્યાજ દરોમાં ફેરફાર અને નાણાકીય અંકુશ
પ્રશ્ન 28: ગુજરાતમાં 'કન્યા કેળવણી રથયાત્રા' શા માટે યોજાય છે?
સાચો જવાબ: B. દીકરીઓના શિક્ષણના દરમાં વધારો કરવા અને સામાજિક જાગૃતિ માટે
પ્રશ્ન 29: સામાજિક-આર્થિક વિકાસમાં પરિવહન (રસ્તા, રેલવે) ની શું ભૂમિકા છે?
સાચો જવાબ: B. વસ્તુઓ અને સેવાઓની હેરફેર ઝડપી બનાવી બજાર સાથે જોડવા
પ્રશ્ન 30: 'વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી' માં રોકાણ કરવાથી સરકારને શું ફાયદો થાય છે?
સાચો જવાબ: A. ઉત્પાદન અને કાર્યક્ષમતામાં વધારો થાય
પ્રશ્ન 31: સરકાર દ્વારા જંગલોનું રક્ષણ શા માટે કરવામાં આવે છે?
સાચો જવાબ: B. પર્યાવરણીય સંતુલન અને સામાજિક સ્વાસ્થ્ય જાળવવા
પ્રશ્ન 32: નાગરિકોની પાયાની જરૂરિયાત 'આવાસ' પૂરી કરવા કઈ યોજના છે?
સાચો જવાબ: A. પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના
પ્રશ્ન 33: આર્થિક ક્ષેત્રે સરકાર 'નિયંત્રક' તરીકે ક્યારે કાર્ય કરે છે?
સાચો જવાબ: A. જ્યારે મોનોપોલી (ઈજારો) અટકાવવાની હોય
પ્રશ્ન 34: ગ્રાહક સુરક્ષા ધારો (Consumer Protection Act) સામાજિક-આર્થિક રીતે કેમ મહત્વનો છે?
સાચો જવાબ: B. ગ્રાહકોનું શોષણ અટકાવવા અને યોગ્ય વળતર અપાવવા
પ્રશ્ન 35: બાળમજૂરી વિરોધી કાયદો એ કયા પ્રકારનો સુધારો છે?
સાચો જવાબ: B. સામાજિક અને માનવાધિકારલક્ષી
પ્રશ્ન 36: સરકાર જ્યારે બજેટ રજૂ કરે છે ત્યારે તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું હોય છે?
સાચો જવાબ: B. આવક અને ખર્ચનું આયોજન કરી સામાજિક-આર્થિક વિકાસ સાધવો
પ્રશ્ન 37: ગ્રામીણ વીજળીકરણથી ખેતી ક્ષેત્રે શું પરિવર્તન આવ્યું?
સાચો જવાબ: B. પિયત સુવિધા અને આધુનિક મશીનરીનો ઉપયોગ શક્ય બન્યો
પ્રશ્ન 38: દેશની 'ખાદ્ય સુરક્ષા' (Food Security) જાળવવા સરકાર શું કરે છે?
સાચો જવાબ: A. અનાજનો સંગ્રહ અને બફર સ્ટોક ઊભો કરે છે
પ્રશ્ન 39: શું કરવેરા (Tax) એ લોકશાહીમાં દંડ છે?
સાચો જવાબ: B. ના, તે રાષ્ટ્રના વિકાસ માટે નાગરિકનું યોગદાન છે
પ્રશ્ન 40: વસ્તી નિયંત્રણ એ સામાજિક-આર્થિક વિકાસ માટે કેમ અનિવાર્ય છે?
સાચો જવાબ: A. સાધનો અને સુવિધાઓ પરનું દબાણ ઘટાડવા
પ્રશ્ન 41: 'સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા' થી સરકાર શું ઈચ્છે છે?
સાચો જવાબ: A. નોકરી શોધનારાને બદલે નોકરી આપનારા (ઉદ્યમી) તૈયાર કરવા
પ્રશ્ન 42: આર્થિક ક્ષેત્રે 'વૈશ્વિકીકરણ' (Globalization) થી ભારતને શો ફાયદો થયો?
સાચો જવાબ: B. ભારતીય બજાર વિશ્વ માટે ખુલ્લું થયું અને વિદેશી મૂડીરોકાણ વધ્યું
પ્રશ્ન 43: સામાજિક ન્યાય માટે સરકારી નોકરીઓમાં અનામત (Reservation) શા માટે છે?
સાચો જવાબ: B. સદીઓથી વંચિત રહેલા વર્ગોને મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવા
પ્રશ્ન 44: જો કોઈ બાળક 1/4 ભાગનું શિક્ષણ પણ ન મેળવી શકે, તો સરકાર તેને કયો હક આપે છે?
સાચો જવાબ: B. મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણનો હક (RTE)
પ્રશ્ન 45: પંચાયતી રાજની સ્થાપના પાછળનો સામાજિક-આર્થિક હેતુ શું છે?
સાચો જવાબ: B. સત્તાનું વિકેન્દ્રીકરણ કરી સ્થાનિક પ્રશ્નોનો સ્થાનિક સ્તરે નિકાલ કરવો
પ્રશ્ન 46: પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજનાથી કયા સામાજિક ફાયદા થયા?
સાચો જવાબ: A. બળતણના લાકડાના ધુમાડાથી મહિલાઓના સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ
પ્રશ્ન 47: આર્થિક ક્ષેત્રે સરકારની 'પ્રોત્સાહક' ભૂમિકા ક્યારે જોવા મળે?
સાચો જવાબ: A. જ્યારે નવા ઉદ્યોગોને સબસિડી અને ટેક્સમાં છૂટ આપે
પ્રશ્ન 48: ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન (UPI) ને પ્રોત્સાહન આપી સરકાર શું મેળવવા માંગે છે?
સાચો જવાબ: A. રોકડ વ્યવહાર ઘટાડી અર્થતંત્રને પારદર્શક બનાવવું
પ્રશ્ન 49: પર્યાવરણની જાળવણી માટે સરકાર દ્વારા લેવાતા પગલાં લાંબા ગાળે શું છે?
સાચો જવાબ: B. ટકાઉ વિકાસ (Sustainable Development) માટેનું રોકાણ
પ્રશ્ન 50: સરકારની સામાજિક-આર્થિક નીતિઓનો અંતિમ ધ્યેય શું હોવો જોઈએ?
સાચો જવાબ: B. છેવાડાના માનવીનું કલ્યાણ અને સમાનતા
પ્રશ્ન 1: લોકશાહીમાં સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું હોવો જોઈએ?
જવાબ: B. જનકલ્યાણ અને સામાજિક ન્યાય સ્થાપવો
પ્રશ્ન 2: જો દેશમાં આવકની અસમાનતા વધે, તો સરકાર કયા સાધનનો ઉપયોગ કરીને તેને ઘટાડી શકે?
જવાબ: A. કરવેરાની નીતિ દ્વારા
પ્રશ્ન 3: પ્રાથમિક શિક્ષણ મફત અને ફરજિયાત બનાવવાનો સરકારનો નિર્ણય કયા પ્રકારના સુધારામાં આવે?
જવાબ: B. સામાજિક અને માનવ સંસાધન વિકાસ
પ્રશ્ન 4: રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય મિશન અંતર્ગત સરકાર હોસ્પિટલોમાં મફત સારવાર કેમ આપે છે?
જવાબ: B. નાગરિકોના આરોગ્યના અધિકારની રક્ષા કરવા
પ્રશ્ન 5: આર્થિક ક્ષેત્રે 'મિશ્ર અર્થતંત્ર' એટલે શું?
જવાબ: B. ખાનગી અને જાહેર ક્ષેત્રનું સહઅસ્તિત્વ
પ્રશ્ન 6: મધ્યાહન ભોજન યોજના પાછળનો હેતુ શું છે?
જવાબ: B. બાળકોમાં પોષણ અને શિક્ષણનું પ્રમાણ વધારવું
પ્રશ્ન 7: સરકાર જાહેર પરિવહન (બસ, ટ્રેન) ની સુવિધા કેમ આપે છે?
જવાબ: B. નાગરિકોને સરળ અને સસ્તી અવરજવર પૂરી પાડવા
પ્રશ્ન 8: આર્થિક રીતે પછાત વર્ગો માટે આરક્ષણ આપવું એ કયા પ્રકારનો પ્રયાસ છે?
જવાબ: A. અસમાનતા ઘટાડવાનો સામાજિક ન્યાયનો પ્રયાસ
પ્રશ્ન 9: ખેડૂતોને પાક વીમો અને સબસિડી આપવાનું કારણ શું છે?
જવાબ: B. કૃષિ ક્ષેત્રને આર્થિક ટેકો આપીને ખાદ્ય સુરક્ષા જાળવવા
પ્રશ્ન 10: ભાવ નિયંત્રણ (Price Control) માટે સરકાર કયા પગલાં લે છે?
જવાબ: B. રેશનિંગ અને ન્યૂનતમ ટેકાના ભાવ (MSP) નક્કી કરવા
પ્રશ્ન 11: બેરોજગારી ઘટાડવા માટે સરકારની કઈ યોજના સૌથી મહત્વની ગણાય છે?
જવાબ: A. MNREGA (મનરેગા)
પ્રશ્ન 12: ડિજિટલ ઇન્ડિયા અભિયાન સામાજિક ક્ષેત્રે કેવી રીતે મદદરૂપ છે?
જવાબ: B. સરકારી સેવાઓ પારદર્શક અને ઝડપી બનાવવા
પ્રશ્ન 50: સરકારની આર્થિક નીતિઓનો અંતિમ ધ્યેય શું હોવો જોઈએ?
જવાબ: B. સમાજના છેલ્લા માણસ સુધી વિકાસ પહોંચાડવો (અંત્યોદય)
Important:-For better result always use google cromeNote:-Please Always Check and Conform Above Details with The Official Website and Advertisement / Notification.