CGMS PART - 48 QUESTION ધોરણ 8 SAT ધોરણ : 8 – સામાજિક વિજ્ઞાન ના પાઠ 4 અંગ્રેજ સમયનાં શહેરો, ગૃહઉદ્યોગો અને ઉદ્યોગો

CGMS ધોરણ 8 સામાજિક વિજ્ઞાન - પાઠ 4: અંગ્રેજ સમયનાં શહેરો અને ઉદ્યોગો (50 HOTS પ્રશ્નો)

પ્રશ્ન 1: અંગ્રેજ શાસન દરમિયાન ભારતના જૂના વેપારી મથકો (જેમ કે સુરત) નું મહત્ત્વ ઘટવાનું મુખ્ય કારણ કયું હતું?

(A) ભારતીય વેપારીઓએ વેપાર બંધ કર્યો (B) નવા દરિયાઈ માર્ગો અને મુંબઈ-કલકત્તા જેવા બંદરોનો વિકાસ (C) ભારતમાં દુષ્કાળ પડ્યો (D) રસ્તાઓ ખરાબ હતા

સાચો જવાબ: (B) નવા દરિયાઈ માર્ગો અને મુંબઈ-કલકત્તા જેવા બંદરોનો વિકાસ

પ્રશ્ન 2: જો બ્રિટિશરોએ ભારતીય કાપડ ઉદ્યોગ પર ભારે ટેક્સ ન નાખ્યો હોત, તો શું પરિણામ આવ્યું હોત?

(A) ભારતનો હસ્તકલા ઉદ્યોગ વિશ્વસ્તરે ટકી રહ્યો હોત (B) ઇંગ્લેન્ડમાં કાપડ મોંઘું બન્યું હોત (C) ભારતમાં ખેતી બંધ થઈ ગઈ હોત (D) અંગ્રેજો ભારત છોડી ગયા હોત

સાચો જવાબ: (A) ભારતનો હસ્તકલા ઉદ્યોગ વિશ્વસ્તરે ટકી રહ્યો હોત

પ્રશ્ન 3: જમશેદજી તાતાએ 'સાકચી' માં લોખંડ-પોલાદનું કારખાનું સ્થાપ્યું, તે માટે કયા ભૌગોલિક પરિબળે સૌથી મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો હશે?

(A) ત્યાં સસ્તો શ્રમ ઉપલબ્ધ હતો (B) કાચો માલ, પાણી અને પરિવહનની નજીક હોવું (C) સરકાર તરફથી મોટી લોન મળી હતી (D) તે અંગ્રેજોનું મુખ્ય મથક હતું

સાચો જવાબ: (B) કાચો માલ, પાણી અને પરિવહનની નજીક હોવું

પ્રશ્ન 4: ઈંગ્લેન્ડની ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ ભારતના ગૃહઉદ્યોગો માટે શા માટે હાનિકારક સાબિત થઈ?

(A) યંત્રોથી બનેલું કાપડ સસ્તું અને આકર્ષક હતું (B) ભારતીય કારીગરો યંત્રો ચલાવી શકતા નહોતા (C) ભારતમાં રૂની અછત હતી (D) ભારતીય લોકોએ વિદેશી વસ્તુઓનો બહિષ્કાર કર્યો હતો

સાચો જવાબ: (A) યંત્રોથી બનેલું કાપડ સસ્તું અને આકર્ષક હતું

પ્રશ્ન 5: બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન 'નવી દિલ્હી' નું નિર્માણ શા માટે કરવામાં આવ્યું?

(A) મુઘલ સ્થાપત્યને સાચવવા માટે (B) વહીવટી સરળતા અને સત્તાનું કેન્દ્ર સ્થાપવા માટે (C) પર્યટન વિકસાવવા માટે (D) માત્ર નવા મકાનો બનાવવા માટે

સાચો જવાબ: (B) વહીવટી સરળતા અને સત્તાનું કેન્દ્ર સ્થાપવા માટે

પ્રશ્ન 6: મુંબઈને 'કોટનપોલિસ' (Cottonopolis) તરીકે કેમ ઓળખવામાં આવતું?

(A) ત્યાં કપાસનું વધુ વાવેતર થતું હતું (B) ત્યાં સુતરાઉ કાપડની અનેક મિલો સ્થપાઈ હતી (C) ત્યાંના લોકો માત્ર સફેદ કપડાં પહેરતા (D) તે કપાસની નિકાસ માટેનું એકમાત્ર બંદર હતું

સાચો જવાબ: (B) ત્યાં સુતરાઉ કાપડની અનેક મિલો સ્થપાઈ હતી

પ્રશ્ન 7: અમદાવાદમાં પ્રથમ સુતરાઉ કાપડની મિલ કોણે શરૂ કરી હતી?

(A) અંબાલાલ સારાભાઈ (B) રણછોડલાલ છોટાલાલ રેંટિયાવાળા (C) જમશેદજી તાતા (D) કસ્તુરભાઈ લાલભાઈ

સાચો જવાબ: (B) રણછોડલાલ છોટાલાલ રેંટિયાવાળા

પ્રશ્ન 8: બ્રિટિશરોએ ભારતીય લોખંડ ઉદ્યોગને કેવી રીતે નબળો પાડ્યો?

(A) લોખંડ ગાળવાની ભઠ્ઠીઓ તોડી નાખી (B) જંગલ કાયદાઓ દ્વારા લાકડા (બળતણ) મેળવવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો (C) ભારતીય લોખંડને ખરાબ જાહેર કર્યું (D) લોકો પાસે લોખંડ છીનવી લીધું

સાચો જવાબ: (B) જંગલ કાયદાઓ દ્વારા લાકડા (બળતણ) મેળવવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો

પ્રશ્ન 9: 'માન્ચેસ્ટર ઓફ ઇન્ડિયા' તરીકે કયા શહેરની ખ્યાતિ હતી?

(A) મુંબઈ (B) અમદાવાદ (C) કલકત્તા (D) સુરત

સાચો જવાબ: (B) અમદાવાદ

પ્રશ્ન 10: શિલ્પશાસ્ત્ર મુજબ જો કોઈ શહેર નદી કિનારે વસેલું હોય, તો તેની રચના કેવી હોવી જોઈએ?

(A) ગોળાકાર (B) અર્ધચંદ્રાકાર (C) ચોરસ (D) ત્રિકોણાકાર

સાચો જવાબ: (B) અર્ધચંદ્રાકાર

પ્રશ્ન 11: 1911 માં ભારતની રાજધાની કલકત્તાથી ખસેડીને ક્યાં કરવામાં આવી?

(A) મુંબઈ (B) દિલ્હી (C) ચેન્નાઈ (D) આગ્રા

સાચો જવાબ: (B) દિલ્હી

પ્રશ્ન 12: નીચેનામાંથી કયું જોડકું ખોટું છે?

(A) જમશેદપુર - લોખંડ પોલાદ (B) અમદાવાદ - સુતરાઉ કાપડ (C) સુરત - જરીકામ (D) મુંબઈ - શણ ઉદ્યોગ

સાચો જવાબ: (D) મુંબઈ - શણ ઉદ્યોગ (મુંબઈ સુતરાઉ કાપડ માટે જાણીતું હતું)

પ્રશ્ન 13: અંગ્રેજોના આવવાથી ભારતના 'ગામડાંઓ' પર કઈ સૌથી મોટી અસર થઈ?

(A) ગામડાં સ્વાવલંબી બન્યા (B) ગામડાના ઉદ્યોગો પડી ભાંગ્યા અને લોકો શહેરો તરફ વળ્યા (C) ખેતીમાં આધુનિક યંત્રો આવ્યા (D) ગામડામાં શિક્ષણ વધ્યું

સાચો જવાબ: (B) ગામડાના ઉદ્યોગો પડી ભાંગ્યા અને લોકો શહેરો તરફ વળ્યા

પ્રશ્ન 14: ડેલહાઉસીના સમયમાં ભારતમાં કઈ વ્યવસ્થાની શરૂઆત થઈ હતી?

(A) આયુર્વેદિક હોસ્પિટલ (B) રેલવે અને તાર-ટપાલ (C) સંસ્કૃત પાઠશાળા (D) ખેતી બેંક

સાચો જવાબ: (B) રેલવે અને તાર-ટપાલ

પ્રશ્ન 15: નવી દિલ્હીની ડિઝાઇન કયા સ્થપતિઓએ તૈયાર કરી હતી?

(A) એડવિન લ્યુટિયન્સ અને હર્બર્ટ બેકર (B) રવીન્દ્રનાથ ટાગોર (C) ચાર્લ્સ કોરિયા (D) વિશ્વકર્મા

સાચો જવાબ: (A) એડવિન લ્યુટિયન્સ અને હર્બર્ટ બેકર

પ્રશ્ન 16: 'ટીકો' (TISCO) ની સ્થાપના ક્યારે થઈ હતી?

(A) 1901 (B) 1907 (C) 1915 (D) 1853

સાચો જવાબ: (B) 1907

પ્રશ્ન 17: ભારતમાં કાપડ ઉદ્યોગની શરૂઆતમાં 'વરાળયંત્ર' (Steam Engine) નો ઉપયોગ કઈ રીતે ક્રાંતિકારી સાબિત થયો?

(A) તે માત્ર પાણી ગરમ કરવા માટે હતું (B) તેનાથી ઉત્પાદન ક્ષમતામાં અનેકગણો વધારો થયો (C) તે હવા પ્રદૂષણ ઘટાડતું હતું (D) તે વીજળી ઉત્પન્ન કરતું હતું

સાચો જવાબ: (B) તેનાથી ઉત્પાદન ક્ષમતામાં અનેકગણો વધારો થયો

પ્રશ્ન 18: અંગ્રેજ સમયમાં કયા શહેરને 'પૂર્વનું માન્ચેસ્ટર' કહેવામાં આવતું હતું?

(A) ઢાકા (B) અમદાવાદ (C) કાનપુર (D) લાહોર

સાચો જવાબ: (B) અમદાવાદ

પ્રશ્ન 19: 1853 માં મુંબઈમાં કાપડ મિલ કોણે શરૂ કરી હતી?

(A) જમશેદજી તાતા (B) કાવસજી નાનાભાઈ દાવર (C) દાદાભાઈ નવરોજી (D) ફિરોઝશાહ મહેતા

સાચો જવાબ: (B) કાવસજી નાનાભાઈ દાવર

પ્રશ્ન 20: ભારતીય હસ્તકલાના પતન માટે નીચેનામાંથી કયું પરિબળ જવાબદાર નથી?

(A) રેલવેનો વિકાસ (B) અંગ્રેજોની ભેદભાવભરી જકાત નીતિ (C) ભારતીય ચીજોની ગુણવત્તામાં સુધારો (D) યંત્રો દ્વારા મોટા પાયે ઉત્પાદન

સાચો જવાબ: (C) ભારતીય ચીજોની ગુણવત્તામાં સુધારો

પ્રશ્ન 21: સાકચી સ્થળ હાલમાં કયા નામે ઓળખાય છે?

(A) રાંચી (B) જમશેદપુર (C) ભિલાઈ (D) દુર્ગાપુર

સાચો જવાબ: (B) જમશેદપુર

પ્રશ્ન 22: 'વિનિવેશીકરણ' (De-industrialization) એટલે શું?

(A) નવા ઉદ્યોગોની સ્થાપના (B) જૂના ગૃહઉદ્યોગોનું નાબૂદ થવું (C) વિદેશી રોકાણ વધવું (D) બેંકોનું રાષ્ટ્રીયકરણ

સાચો જવાબ: (B) જૂના ગૃહઉદ્યોગોનું નાબૂદ થવું

પ્રશ્ન 23: જો કોઈ ઉદ્યોગને 'પાયાનો ઉદ્યોગ' કહેવામાં આવે, તો તે નીચેનામાંથી કયો હોઈ શકે?

(A) રમકડાં ઉદ્યોગ (B) લોખંડ-પોલાદ ઉદ્યોગ (C) અગરબત્તી ઉદ્યોગ (D) બાગાયતી ઉદ્યોગ

સાચો જવાબ: (B) લોખંડ-પોલાદ ઉદ્યોગ

પ્રશ્ન 24: ભારતીય રેશમની માંગ યુરોપમાં શા માટે વધારે હતી?

(A) તે ખૂબ સસ્તું હતું (B) તેની ચમક, પોત અને ગુણવત્તા શ્રેષ્ઠ હતી (C) તે માત્ર લાલ રંગનું જ મળતું હતું (D) તે વજનમાં ઘણું ભારે હતું

સાચો જવાબ: (B) તેની ચમક, પોત અને ગુણવત્તા શ્રેષ્ઠ હતી

પ્રશ્ન 25: અંગ્રેજ શાસન દરમિયાન કયા કાયદાએ ભારતના સ્ટીલ ઉદ્યોગને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું?

(A) મીઠાનો કાયદો (B) જંગલ કાયદો (Forest Act) (C) ખેતી કાયદો (D) શિક્ષણ કાયદો

સાચો જવાબ: (B) જંગલ કાયદો (Forest Act) - જેનાથી કોલસો અને લાકડું મેળવવું અઘરું બન્યું.

પ્રશ્ન 26: શિલ્પશાસ્ત્ર મુજબ શહેરોમાં કિલ્લેબંધી શા માટે કરવામાં આવતી?

(A) શહેરની સુંદરતા વધારવા (B) બાહ્ય આક્રમણથી રક્ષણ મેળવવા (C) પવન રોકવા (D) લોકોની અવરજવર બંધ કરવા

સાચો જવાબ: (B) બાહ્ય આક્રમણથી રક્ષણ મેળવવા

પ્રશ્ન 27: અંગ્રેજોના સમયમાં ભારતના કયા શહેરને 'મહેલોનું શહેર' કહેવામાં આવતું હતું?

(A) કલકત્તા (B) જયપુર (C) હૈદરાબાદ (D) મૈસૂર

સાચો જવાબ: (A) કલકત્તા

પ્રશ્ન 28: પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ભારતીય ઉદ્યોગોને કયો મોટો ફાયદો થયો?

(A) ઇંગ્લેન્ડથી આયાત બંધ થતા ભારતીય માલની માંગ વધી (B) અંગ્રેજોએ બધું ફ્રીમાં આપ્યું (C) મજૂરોએ મફતમાં કામ કર્યું (D) ખેતીમાં સોનું પાક્યું

સાચો જવાબ: (A) ઇંગ્લેન્ડથી આયાત બંધ થતા ભારતીય માલની માંગ વધી

પ્રશ્ન 29: ભારતની પ્રથમ રેલવે 1853 માં કયા બે સ્ટેશનો વચ્ચે શરૂ થઈ હતી?

(A) મુંબઈ થી પૂણે (B) મુંબઈ થી થાણા (C) દિલ્હી થી કલકત્તા (D) અમદાવાદ થી વડોદરા

સાચો જવાબ: (B) મુંબઈ થી થાણા

પ્રશ્ન 30: અંગ્રેજ સરકારે ભારતીય કાપડની આયાત પર પ્રતિબંધ મૂકવા માટે કયો કાયદો બનાવ્યો હતો?

(A) રેગ્યુલેટીંગ એક્ટ (B) કેલિકો એક્ટ (C) ચાર્ટર એક્ટ (D) ઇન્ડીગો એક્ટ

સાચો જવાબ: (B) કેલિકો એક્ટ

પ્રશ્ન 31: 19 મી સદીના અંતમાં ભારતમાં નીચેનામાંથી કયા ઉદ્યોગનો વિકાસ થયો હતો?

(A) સોફ્ટવેર ઉદ્યોગ (B) શણ ઉદ્યોગ (C) પ્લાસ્ટિક ઉદ્યોગ (D) ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ

સાચો જવાબ: (B) શણ ઉદ્યોગ

પ્રશ્ન 32: ભારતીય રૂની માંગ ઇંગ્લેન્ડમાં કેમ વધી હતી?

(A) અમેરિકામાં આંતરવિગ્રહ થતા ત્યાંથી રૂનો પુરવઠો બંધ થયો હતો (B) ભારતીય રૂ મફત મળતું હતું (C) ઇંગ્લેન્ડમાં રૂ ઉગતું નહોતું (D) ભારતીય રૂ માત્ર ઠંડીમાં જ ઉગતું હતું

સાચો જવાબ: (A) અમેરિકામાં આંતરવિગ્રહ થતા ત્યાંથી રૂનો પુરવઠો બંધ થયો હતો

પ્રશ્ન 33: સુરતનો વેપારી વારસો કયા નામે જાણીતો હતો?

(A) હીરા ઉદ્યોગ (B) જરીકામ અને વહાણવટું (C) લોખંડ ગાળવાનું કામ (D) મસાલા વેપાર

સાચો જવાબ: (B) જરીકામ અને વહાણવટું

પ્રશ્ન 34: બ્રિટિશ સમયના 'મદ્રાસ' શહેરનું આધુનિક નામ કયું છે?

(A) બેંગ્લોર (B) કોચી (C) ચેન્નાઈ (D) હૈદરાબાદ

સાચો જવાબ: (C) ચેન્નાઈ

પ્રશ્ન 35: ભારતમાં પ્રથમ સુતરાઉ કાપડની મિલ ક્યાં સ્થપાઈ હતી?

(A) અમદાવાદ (B) મુંબઈ (C) કલકત્તા (D) સુરત

સાચો જવાબ: (B) મુંબઈ

પ્રશ્ન 36: જમશેદજી તાતાને ભારતીય ઉદ્યોગોના 'પિતા' શા માટે કહેવાય છે?

(A) તેઓ સૌથી વૃદ્ધ હતા (B) તેમણે ભારતમાં પાયાના અને ભારે ઉદ્યોગોનો પાયો નાખ્યો (C) તેઓ અંગ્રેજોના મિત્ર હતા (D) તેમણે ખેતીમાં સુધારા કર્યા

સાચો જવાબ: (B) તેમણે ભારતમાં પાયાના અને ભારે ઉદ્યોગોનો પાયો નાખ્યો

પ્રશ્ન 37: અંગ્રેજ અમલદારો ઉનાળામાં કયા શહેરને રાજધાની તરીકે વાપરતા હતા?

(A) દિલ્હી (B) સિમલા (C) મુંબઈ (D) નૈનીતાલ

સાચો જવાબ: (B) સિમલા

પ્રશ્ન 38: કાપડ ઉદ્યોગમાં 'વીવિંગ' (Weaving) એટલે શું?

(A) રૂ સાફ કરવું (B) કાપડ વણવું (C) રંગકામ કરવું (D) કાપડ વેચવું

સાચો જવાબ: (B) કાપડ વણવું

પ્રશ્ન 39: અમદાવાદમાં કાપડ ઉદ્યોગ વિકસવાનું મુખ્ય કારણ શું હતું?

(A) સાબરમતી નદીનું પાણી અને કપાસના ખેતરોની નજીક હોવું (B) ત્યાં પહાડો હતા (C) ત્યાં વરસાદ ઓછો પડતો (D) વિદેશી મજૂરો સસ્તા હતા

સાચો જવાબ: (A) સાબરમતી નદીનું પાણી અને કપાસના ખેતરોની નજીક હોવું

પ્રશ્ન 40: અંગ્રેજ શાસન દરમિયાન ભારતના કયા શહેરને 'ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા' નું બિરુદ મળ્યું હતું?

(A) કલકત્તા (B) મુંબઈ (C) કોચી (D) કંડલા

સાચો જવાબ: (B) મુંબઈ

પ્રશ્ન 41: ભારતીય હસ્તકલાના પતનથી કયા વર્ગને સૌથી વધુ નુકસાન થયું?

(A) રાજાઓ (B) વણકરો અને કારીગરો (C) જમીનદારો (D) સૈનિકો

સાચો જવાબ: (B) વણકરો અને કારીગરો

પ્રશ્ન 42: લોખંડ ગાળવાની ભઠ્ઠીઓ શા માટે બંધ પડી હતી?

(A) તે જોખમી હતી (B) લોખંડની માંગ ઘટી હતી (C) બળતણ તરીકે લાકડાની અછત અને સરકારી પ્રતિબંધો (D) લોખંડ કાટ ખાઈ જતું હતું

સાચો જવાબ: (C) બળતણ તરીકે લાકડાની અછત અને સરકારી પ્રતિબંધો

પ્રશ્ન 43: 'ઈન્ડસ્ટ્રીયલ રિવોલ્યુશન' (ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ) કયા દેશમાં સૌથી પહેલા શરૂ થઈ હતી?

(A) ભારત (B) ઈંગ્લેન્ડ (C) અમેરિકા (D) જાપાન

સાચો જવાબ: (B) ઈંગ્લેન્ડ

પ્રશ્ન 44: 'વાયસરોય હાઉસ' ને હાલમાં કયા નામે ઓળખવામાં આવે છે?

(A) સંસદ ભવન (B) રાષ્ટ્રપતિ ભવન (C) સુપ્રીમ કોર્ટ (D) લાલ કિલ્લો

સાચો જવાબ: (B) રાષ્ટ્રપતિ ભવન

પ્રશ્ન 45: ભારતમાં પ્રથમ શણ (Jute) ની મિલ ક્યાં શરૂ થઈ હતી?

(A) ગુજરાત (B) પશ્ચિમ બંગાળ (રીશરા) (C) પંજાબ (D) તમિલનાડુ

સાચો જવાબ: (B) પશ્ચિમ બંગાળ (રીશરા)

પ્રશ્ન 46: જો તમારે 18મી સદીનું ભારતનું સૌથી મોટું બંદર જોવું હોય, તો તમે કયા શહેરની મુલાકાત લેશો?

(A) સુરત (B) મુંબઈ (C) ગોવા (D) વિશાખાપટ્ટનમ

સાચો જવાબ: (A) સુરત

પ્રશ્ન 47: દિલ્હીમાં કઈ ટેકરીઓ પર નવી દિલ્હી શહેર વસાવવામાં આવ્યું છે?

(A) હિમાલય (B) રાયસીના હિલ્સ (C) ગિરનાર (D) અરવલ્લી

સાચો જવાબ: (B) રાયસીના હિલ્સ

પ્રશ્ન 48: અંગ્રેજ સમયમાં કયા શહેરને 'મસાલાનું બંદર' કહેવાતું?

(A) સુરત (B) કાલિકટ (C) જામનગર (D) ઓખા

સાચો જવાબ: (B) કાલિકટ

પ્રશ્ન 49: નીચેનામાંથી કયું શહેર બ્રિટિશ પ્રેસિડેન્સી શહેર નહોતું?

(A) મુંબઈ (B) કલકત્તા (C) મદ્રાસ (D) દિલ્હી

સાચો જવાબ: (D) દિલ્હી

પ્રશ્ન 50: 'ટીકો' કારખાનામાં લોખંડ ગાળવા માટે કયા કોલસાનો ઉપયોગ થતો હતો?

(A) લિગ્નાઈટ (B) ઝરિયાની ખાણનો કોલસો (C) લાકડાનો કોલસો (D) આયાતી કોલસો

સાચો જવાબ: (B) ઝરિયાની ખાણનો કોલસો

Important:-For better result always use google cromeNote:-Please Always Check and Conform Above Details with The Official Website and Advertisement / Notification.