CGMS PART - 57 QUESTION ધોરણ 8 SAT ધોરણ : 8 – સામાજિક વિજ્ઞાન ના પાઠ 13 માનવ-સંસાધન

CGMS ધોરણ 8 - સામાજિક વિજ્ઞાન

વિભાગ: 2 SAT | પાઠ 13: માનવ-સંસાધન (50 HOTS ક્વિઝ)

પ્રશ્ન 1: રાષ્ટ્રનું સૌથી મોટું સંસાધન કોણ ગણાય છે?

A. કુદરતી સંપત્તિ B. નાણું C. લોકો (માનવ) D. યંત્રો

જવાબ: C. લોકો (માનવ)

પ્રશ્ન 2: માનવ-સંસાધન માટે કઈ બાબત સૌથી વધુ મહત્વની છે?

A. વસ્તીની સંખ્યા B. લોકોનું સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ અને મૌલિકતા C. રહેઠાણનો વિસ્તાર D. માત્ર યુવાન વસ્તી

જવાબ: B. લોકોનું સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ અને મૌલિકતા

પ્રશ્ન 3: વિશ્વની વસ્તીનું વિતરણ કેવું જોવા મળે છે?

A. સમાન B. અત્યંત અસમાન C. માત્ર મેદાનોમાં D. માત્ર દ્વીપસમૂહોમાં

જવાબ: B. અત્યંત અસમાન

પ્રશ્ન 4: વિશ્વની 90% થી વધુ વસ્તી પૃથ્વીના ભૂ-વિસ્તારના આશરે કેટલા ટકા ભાગ પર વસે છે?

A. 10% B. 30% C. 50% D. 70%

જવાબ: A. 10%

પ્રશ્ન 5: પૃથ્વીની સપાટી પર એકમ ક્ષેત્રફળમાં રહેનારા લોકોની સંખ્યાને શું કહે છે?

A. વસ્તી વિતરણ B. વસ્તી ગીચતા C. વસ્તી વૃદ્ધિ D. સ્થળાંતર

જવાબ: B. વસ્તી ગીચતા

પ્રશ્ન 6: વર્ષ 2011 ની વસ્તી ગણતરી મુજબ ભારતની સરેરાશ વસ્તી ગીચતા કેટલી હતી?

A. 324 વ્યક્તિ B. 382 વ્યક્તિ C. 450 વ્યક્તિ D. 280 વ્યક્તિ

જવાબ: B. 382 વ્યક્તિ

પ્રશ્ન 7: નીચેનામાંથી કયો વિસ્તાર ગીચ વસ્તી ધરાવે છે?

A. હિમાલય પર્વતમાળા B. ગંગાના મેદાનો C. સહારાનું રણ D. એમેઝોન બેસિન

જવાબ: B. ગંગાના મેદાનો

પ્રશ્ન 8: લોકો હંમેશા કેવા ભૂપૃષ્ઠ પર રહેવાનું પસંદ કરે છે?

A. ઉચ્ચ પ્રદેશો B. પર્વતીય વિસ્તારો C. મેદાની વિસ્તારો D. ખીણ પ્રદેશો

જવાબ: C. મેદાની વિસ્તારો

પ્રશ્ન 9: કયો સામાજિક પરિબળ વસ્તી ગીચતાને અસર કરે છે?

A. ખનિજ નિક્ષેપ B. જળની પ્રાપ્યતા C. આવાસ, શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્યની સગવડો D. ગરમ આબોહવા

જવાબ: C. આવાસ, શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્યની સગવડો

પ્રશ્ન 10: જાપાનનું કયું શહેર ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર હોવાથી ગીચ વસ્તી ધરાવે છે?

A. ટોક્યો B. ઓસાકા C. હીરોશિમા D. નાગાસાકી

જવાબ: B. ઓસાકા

પ્રશ્ન 11: વસ્તીમાં થતા પરિવર્તન માટે કયા ત્રણ મુખ્ય પરિબળો જવાબદાર છે?

A. જન્મ, મૃત્યુ અને સ્થળાંતર B. શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને આવક C. વરસાદ, તાપમાન અને જમીન D. ખેતી, ઉદ્યોગ અને વેપાર

જવાબ: A. જન્મ, મૃત્યુ અને સ્થળાંતર

પ્રશ્ન 12: જન્મદર અને મૃત્યુદર વચ્ચેના તફાવતને શું કહેવાય છે?

A. કૃત્રિમ વૃદ્ધિ દર B. કુદરતી વૃદ્ધિ દર C. વાર્ષિક ફેરફાર D. કુલ વસ્તી

જવાબ: B. કુદરતી વૃદ્ધિ દર

પ્રશ્ન 13: વસ્તી ગણતરી (Census) ભારતમાં દર કેટલા વર્ષે કરવામાં આવે છે?

A. 5 વર્ષે B. 10 વર્ષે C. 12 વર્ષે D. 8 વર્ષે

જવાબ: B. 10 વર્ષે

પ્રશ્ન 14: જ્યારે વ્યક્તિ નવો દેશ છોડે છે ત્યારે તેને શું કહેવામાં આવે છે?

A. ઇમિગ્રેશન (આપ્રવાસન) B. એમિગ્રેશન (ઉત્પ્રવાસન) C. સ્થાયી નિવાસ D. પલાયન

જવાબ: B. એમિગ્રેશન (ઉત્પ્રવાસન)

પ્રશ્ન 15: વસ્તીનું માળખું (Composition) સમજવા માટે કયો આલેખ સૌથી વધુ ઉપયોગી છે?

A. સ્તંભ આલેખ B. વસ્તી પિરામિડ (વય-જૂથ પિરામિડ) C. રેખા આલેખ D. વૃત્તાંશ આલેખ

જવાબ: B. વસ્તી પિરામિડ (વય-જૂથ પિરામિડ)

પ્રશ્ન 16: જે દેશમાં જન્મદર ઊંચો હોય તેમનો પિરામિડ પાયામાં કેવો હોય છે?

A. સાંકડો B. પહોળો C. લંબચોરસ D. અસ્થિર

જવાબ: B. પહોળો

પ્રશ્ન 17: ભારતનું વસ્તી માળખું કેવું છે?

A. વૃદ્ધોની સંખ્યા વધુ છે B. બાળકો અને યુવાઓની સંખ્યા વધુ છે C. માત્ર કામ કરતી વસ્તી છે D. વસ્તી ઘટી રહી છે

જવાબ: B. બાળકો અને યુવાઓની સંખ્યા વધુ છે

પ્રશ્ન 18: દુનિયાની આશરે 3/4 (ત્રણ ચતુર્થાંશ) વસ્તી કયા બે ખંડોમાં વસે છે?

A. એશિયા અને યુરોપ B. એશિયા અને આફ્રિકા C. ઉત્તર અમેરિકા અને દક્ષિણ અમેરિકા D. આફ્રિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયા

જવાબ: B. એશિયા અને આફ્રિકા

પ્રશ્ન 19: વસ્તી વધારાને અસર કરતું 'ખેંચાણ પરિબળ' (Pull Factor) કયું છે?

A. બેરોજગારી B. કુદરતી આપત્તિ C. વધુ સારી રોજગારીની તકો D. રાજકીય અસ્થિરતા

જવાબ: C. વધુ સારી રોજગારીની તકો

પ્રશ્ન 20: લિંગ પ્રમાણ (Sex Ratio) એટલે શું?

A. પ્રતિ 100 પુરુષોએ સ્ત્રીઓની સંખ્યા B. પ્રતિ 1000 પુરુષોએ સ્ત્રીઓની સંખ્યા C. કુલ સ્ત્રીઓની સંખ્યા D. ગામડાની સ્ત્રીઓની સંખ્યા

જવાબ: B. પ્રતિ 1000 પુરુષોએ સ્ત્રીઓની સંખ્યા

પ્રશ્ન 21: સાક્ષરતા દર નક્કી કરવા માટે કેટલા વર્ષ કે તેથી વધુ વયની વ્યક્તિને ધ્યાનમાં લેવાય છે?

A. 5 વર્ષ B. 7 વર્ષ C. 10 વર્ષ D. 18 વર્ષ

જવાબ: B. 7 વર્ષ

પ્રશ્ન 22: નીચેનામાંથી કયું વસ્તીના કદમાં ફેરફાર લાવનારું પરિબળ નથી?

A. જન્મદર B. મૃત્યુદર C. સ્થળાંતર D. ભાષા

જવાબ: D. ભાષા

પ્રશ્ન 23: પૃથ્વીના કયા ભાગમાં સૌથી ઓછી વસ્તી રહે છે?

A. ઉષ્ણકટિબંધીય રણ B. નદીના મેદાનો C. ઔદ્યોગિક શહેરો D. તટીય વિસ્તારો

જવાબ: A. ઉષ્ણકટિબંધીય રણ

પ્રશ્ન 24: 'માનવ-સંસાધન મંત્રાલય' ની સ્થાપના ભારતમાં ક્યારે થઈ હતી?

A. 1950 B. 1985 C. 2001 D. 2011

જવાબ: B. 1985

પ્રશ્ન 25: વસ્તીની દૃષ્ટિએ વિશ્વમાં ભારતનો ક્રમ કયો છે?

A. પ્રથમ B. બીજો C. ત્રીજો D. પાંચમો

જવાબ: B. બીજો (નોંધ: 2011 ના ડેટા મુજબ)

પ્રશ્ન 26: કયા પ્રકારની વસ્તી રાષ્ટ્ર માટે જવાબદારી નથી પણ સંપત્તિ છે?

A. અશિક્ષિત અને બીમાર B. અકુશળ મજૂરો C. શિક્ષિત, તાલીમબદ્ધ અને સ્વસ્થ D. માત્ર વૃદ્ધ વસ્તી

જવાબ: C. શિક્ષિત, તાલીમબદ્ધ અને સ્વસ્થ

પ્રશ્ન 27: ભારત સરકારનું કયું મંત્રાલય લોકોના કૌશલ્ય વિકાસ માટે કામ કરે છે?

A. સંરક્ષણ મંત્રાલય B. ગૃહ મંત્રાલય C. માનવ સંસાધન વિકાસ મંત્રાલય D. નાણા મંત્રાલય

જવાબ: C. માનવ સંસાધન વિકાસ મંત્રાલય

પ્રશ્ન 28: જે વસ્તી પિરામિડમાં ઉપરનો ભાગ સાંકડો હોય તે શું સૂચવે છે?

A. ઓછો જન્મદર B. વધુ મૃત્યુદર C. વૃદ્ધોની ઓછી સંખ્યા D. યુવાનોની ઓછી સંખ્યા

જવાબ: C. વૃદ્ધોની ઓછી સંખ્યા

પ્રશ્ન 29: વસ્તીની અસમાન વહેંચણી માટે મુખ્ય ભૌતિક પરિબળ કયું છે?

A. ભાષા B. ધર્મ C. આબોહવા D. જાતિ

જવાબ: C. આબોહવા

પ્રશ્ન 30: નદીની ખીણોમાં વસ્તી ગીચતા કેવી હોય છે?

A. ઓછી B. મધ્યમ C. ગીચ D. શૂન્ય

જવાબ: C. ગીચ

પ્રશ્ન 31: નીચેનામાંથી કયું શહેર ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વને કારણે વસ્તી આકર્ષે છે?

A. મુંબઈ B. જમશેદપુર C. વારાણસી D. ન્યૂયોર્ક

જવાબ: C. વારાણસી

પ્રશ્ન 32: વસ્તી વૃદ્ધિ એટલે શું?

A. માત્ર બાળકોના જન્મમાં વધારો B. ચોક્કસ સમયગાળા દરમિયાન વસ્તીની સંખ્યામાં ફેરફાર C. વસ્તીનું શહેરો તરફ સ્થળાંતર D. સ્ત્રી-પુરુષ પ્રમાણમાં સમાનતા

જવાબ: B. ચોક્કસ સમયગાળા દરમિયાન વસ્તીની સંખ્યામાં ફેરફાર

પ્રશ્ન 33: મૃત્યુદર એટલે શું?

A. દર 100 વ્યક્તિએ મૃત્યુની સંખ્યા B. દર 1000 વ્યક્તિએ મૃત્યુ પામનારની સંખ્યા C. વર્ષમાં થતા કુલ મૃત્યુ D. બાળકોના મૃત્યુની સંખ્યા

જવાબ: B. દર 1000 વ્યક્તિએ મૃત્યુ પામનારની સંખ્યા

પ્રશ્ન 34: કયો દેશ તેની વસ્તીના ઘટાડા માટે જાણીતો છે?

A. ભારત B. નાઈજીરિયા C. જાપાન D. પાકિસ્તાન

જવાબ: C. જાપાન

પ્રશ્ન 35: કયા વયજૂથના લોકોને 'આશ્રિત વસ્તી' (Dependent Population) કહેવાય છે?

A. 15 થી 64 વર્ષ B. 15 વર્ષથી ઓછી અને 65 વર્ષથી વધુ C. 18 થી 45 વર્ષ D. માત્ર 60 વર્ષથી વધુ

જવાબ: B. 15 વર્ષથી ઓછી અને 65 વર્ષથી વધુ

પ્રશ્ન 36: વસ્તીની ગુણવત્તા કોના પર આધારિત છે?

A. વસ્તીના કદ પર B. સાક્ષરતા, સ્વાસ્થ્ય અને કૌશલ્ય પર C. જમીનના વિસ્તાર પર D. ખનીજ સંપત્તિ પર

જવાબ: B. સાક્ષરતા, સ્વાસ્થ્ય અને કૌશલ્ય પર

પ્રશ્ન 37: હીરાની ખાણો હોવાને કારણે કયો વિસ્તાર ગીચ વસ્તી ધરાવે છે?

A. રશિયા B. દક્ષિણ આફ્રિકા C. બ્રાઝિલ D. કેનેડા

જવાબ: B. દક્ષિણ આફ્રિકા

પ્રશ્ન 38: સ્થળાંતર માટેનું 'ધકેલ પરિબળ' (Push Factor) કયું છે?

A. મનોરંજન B. ગરીબી અને અસુરક્ષા C. શિક્ષણની ઉત્તમ સગવડ D. આધુનિક જીવનશૈલી

જવાબ: B. ગરીબી અને અસુરક્ષા

પ્રશ્ન 39: ભારતનો સાક્ષરતા દર વધારવા માટે સરકારે કયા કાયદા હેઠળ મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણ આપ્યું છે?

A. POTA B. RTE (Right to Education) C. RTI D. MNREGA

જવાબ: B. RTE (Right to Education)

પ્રશ્ન 40: વસ્તી પિરામિડનો પાયો પહોળો અને ઉપર જતાં સાંકડો હોય તે કઈ સ્થિતિ દર્શાવે છે?

A. નીચો જન્મદર અને નીચો મૃત્યુદર B. ઊંચો જન્મદર અને ઊંચો મૃત્યુદર C. સ્થિર વસ્તી D. વૃદ્ધ રાષ્ટ્ર

જવાબ: B. ઊંચો જન્મદર અને ઊંચો મૃત્યુદર

પ્રશ્ન 41: નીચેનામાંથી કયું માનવ-નિર્મિત સંસાધન છે?

A. પાણી B. જંગલ C. પુલ અને રસ્તા D. લોખંડ

જવાબ: C. પુલ અને રસ્તા

પ્રશ્ન 42: કામ કરતી વસ્તી (Productive Population) કયા વયજૂથમાં આવે છે?

A. 0 થી 14 વર્ષ B. 15 થી 59 વર્ષ C. 60 વર્ષથી ઉપર D. માત્ર 18 થી 25 વર્ષ

જવાબ: B. 15 થી 59 વર્ષ

પ્રશ્ન 43: વિશ્વની કેટલી ટકા વસ્તી માત્ર એશિયા ખંડમાં વસે છે?

A. આશરે 10% B. આશરે 30% C. આશરે 60% D. આશરે 90%

જવાબ: C. આશરે 60%

પ્રશ્ન 44: મધ્ય એશિયામાં વસ્તી ઓછી હોવાનું કારણ શું છે?

A. વધુ વરસાદ B. વિષમ આબોહવા અને પર્વતીય ભૂપૃષ્ઠ C. ઉદ્યોગોનો વિકાસ D. નદીઓની ગેરહાજરી

જવાબ: B. વિષમ આબોહવા અને પર્વતીય ભૂપૃષ્ઠ

પ્રશ્ન 45: વસ્તી પિરામિડમાં ડાબી બાજુ અને જમણી બાજુ શું દર્શાવે છે?

A. સાક્ષર અને અશિક્ષિત B. ગ્રામીણ અને શહેરી C. પુરુષો અને સ્ત્રીઓ D. હિંદુ અને મુસ્લિમ

જવાબ: C. પુરુષો અને સ્ત્રીઓ

પ્રશ્ન 46: કોઈ પણ દેશ માટે માનવ-સંસાધનનું મહત્વ ક્યારે વધે છે?

A. જ્યારે વસ્તી ખૂબ જ વધી જાય B. જ્યારે વસ્તી શિક્ષિત અને કૌશલ્યવાન બને C. જ્યારે લોકો વિદેશમાં રહેવા જાય D. જ્યારે દેશમાં ખનીજો ખૂટી જાય

જવાબ: B. જ્યારે વસ્તી શિક્ષિત અને કૌશલ્યવાન બને

પ્રશ્ન 47: ગંગા અને બ્રહ્મપુત્રાના મેદાનોમાં વસ્તી ગીચતા શા માટે વધુ છે?

A. ત્યાં ગરમી વધુ છે B. ત્યાં ફળદ્રુપ જમીન અને પાણીની પ્રાપ્યતા છે C. ત્યાં પર્વતો છે D. ત્યાં માત્ર રસ્તાઓ છે

જવાબ: B. ત્યાં ફળદ્રુપ જમીન અને પાણીની પ્રાપ્યતા છે

પ્રશ્ન 48: 15/1000 જન્મદર એટલે શું?

A. 100 લોકોએ 15 બાળકો B. 1000 લોકોની વસ્તી પર 15 બાળકોનો જન્મ C. 15 વર્ષમાં 1000 બાળકો D. આખા દેશમાં 15 બાળકો

જવાબ: B. 1000 લોકોની વસ્તી પર 15 બાળકોનો જન્મ

પ્રશ્ન 49: ભારતનો કયો જિલ્લો સૌથી વધુ સાક્ષરતા ધરાવતો હોવાનું મનાય છે?

A. ડાંગ B. અમદાવાદ C. સેરછિપ (મિઝોરમ) D. લખનૌ

જવાબ: C. સેરછિપ (મિઝોરમ)

પ્રશ્ન 50: નીચેનામાંથી કઈ જોડી વસ્તી માળખા માટે સાચી છે?

A. યુવા વસ્તી - 0-14 વર્ષ B. આશ્રિત વસ્તી - 15-59 વર્ષ C. ઉત્પાદક વસ્તી - 15-59 વર્ષ D. વૃદ્ધ વસ્તી - 18-45 વર્ષ

જવાબ: C. ઉત્પાદક વસ્તી - 15-59 વર્ષ

તમામ પ્રશ્નો પૂર્ણ થયા છે. NMMS અને SAT પરીક્ષા માટે ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ!

Important:-For better result always use google cromeNote:-Please Always Check and Conform Above Details with The Official Website and Advertisement / Notification.