CGMS ધોરણ 8 સામાજિક વિજ્ઞાન - પાઠ 18: સામાજિક ન્યાય અને સામાજિક વિસંગતતા (50 HOTS પ્રશ્નો)
પ્રશ્ન 1: સામાજિક ન્યાયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું છે?
સાચો જવાબ: (B) ભેદભાવ રહિત સમાજની રચના અને પછાત વર્ગોનું રક્ષણ
પ્રશ્ન 2: જો કોઈ હોટલમાં અમુક જ્ઞાતિના લોકોને પ્રવેશ ન આપવામાં આવે, તો તે કયા પ્રકારની વિસંગતતા છે?
સાચો જવાબ: (B) સામાજિક વિસંગતતા
પ્રશ્ન 3: ભારતીય બંધારણમાં અસ્પૃશ્યતા નિવારણ માટે કઈ કલમની જોગવાઈ છે?
સાચો જવાબ: (C) કલમ 17
પ્રશ્ન 4: સામાજિક ન્યાય માટે સરકાર દ્વારા કરવામાં આવતી 'અનામત' ની જોગવાઈનો મૂળ હેતુ શું છે?
સાચો જવાબ: (A) પછાત વર્ગોને અન્ય વર્ગોની સમાન લાવવા
પ્રશ્ન 5: આર્થિક અસમાનતા દૂર કરવા નીચેનામાંથી કયો ઉપાય શ્રેષ્ઠ છે?
સાચો જવાબ: (B) મિલકતનું સમાન વિતરણ અને તકની સમાનતા
પ્રશ્ન 6: 'માનવ અધિકારો' ની વૈશ્વિક ઘોષણા કોના દ્વારા કરવામાં આવી હતી?
સાચો જવાબ: (B) યુનાઈટેડ નેશન્સ (UN)
પ્રશ્ન 7: બાળકોને મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણનો અધિકાર (RTE) કઈ વયના બાળકો માટે છે?
સાચો જવાબ: (B) 6 થી 14 વર્ષ
પ્રશ્ન 8: સમાજમાં સ્ત્રી-પુરુષ વચ્ચેના ભેદભાવને કઈ વિસંગતતા કહી શકાય?
સાચો જવાબ: (A) જાતિગત વિસંગતતા
પ્રશ્ન 9: જો કોઈ વ્યક્તિને તેના પછાતપણાને લીધે ન્યાય ન મળતો હોય, તો તેણે ક્યાં જવું જોઈએ?
સાચો જવાબ: (B) અદાલતમાં (ન્યાયતંત્ર)
પ્રશ્ન 10: પછાત વર્ગોની યાદી કોણ નક્કી કરે છે?
સાચો જવાબ: (B) રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્ય સરકાર દ્વારા નિયુક્ત કમિશન
પ્રશ્ન 11: બંધારણ મુજબ દેશમાં કાયદા સમક્ષ કોણ સમાન છે?
સાચો જવાબ: (B) દરેક નાગરિક
પ્રશ્ન 12: બાળકોને જોખમી કામમાં ન રાખવા જોઈએ, તે કયો અધિકાર સૂચવે છે?
સાચો જવાબ: (B) શોષણ વિરુદ્ધનો અધિકાર
પ્રશ્ન 13: સામાજિક પછાતપણું દૂર કરવાનો સૌથી મોટો માર્ગ કયો છે?
સાચો જવાબ: (B) શિક્ષણ અને જાગૃતિ
પ્રશ્ન 14: લઘુમતીઓને તેમની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સ્થાપવાનો અધિકાર કેમ આપવામાં આવ્યો છે?
સાચો જવાબ: (B) તેમની સંસ્કૃતિ અને ભાષાના રક્ષણ માટે
પ્રશ્ન 15: લોકશાહીમાં કોનું હિત સર્વોપરી ગણાય છે?
સાચો જવાબ: (B) જનતાનું (લોકોનું)
પ્રશ્ન 16: સરકારી યોજનાઓનો લાભ ગરીબો સુધી ન પહોંચવાનું મુખ્ય કારણ શું હોઈ શકે?
સાચો જવાબ: (A) અશિક્ષા અને ભ્રષ્ટાચાર
પ્રશ્ન 17: બંધારણમાં કયા વર્ગો માટે વિશેષ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે?
સાચો જવાબ: (D) ઉપરના તમામ
પ્રશ્ન 18: ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા શા માટે જરૂરી છે?
સાચો જવાબ: (B) નિષ્પક્ષ અને ભયમુક્ત ન્યાય આપવા માટે
પ્રશ્ન 19: જો કોઈ વ્યક્તિ બાળમજૂરી કરાવે તો તેને કઈ સજા થઈ શકે?
સાચો જવાબ: (B) જેલ અને દંડ બંને
પ્રશ્ન 20: માનવ અધિકાર દિન કઈ તારીખે ઉજવાય છે?
સાચો જવાબ: (B) 10 ડિસેમ્બર
પ્રશ્ન 21: સામાજિક ન્યાયનો અમલ કરવા માટે કયા સિદ્ધાંતનું પાલન અનિવાર્ય છે?
સાચો જવાબ: (B) સમાનતા અને ન્યાય
પ્રશ્ન 22: જાતિ પ્રથાને કારણે કઈ સામાજિક બદી ઉદભવે છે?
સાચો જવાબ: (B) ઊંચ-નીચના ભેદભાવ
પ્રશ્ન 23: મહિલા સશક્તિકરણ માટે સરકારે કઈ યોજના અમલમાં મૂકી છે?
સાચો જવાબ: (B) બેટી બચાવો, બેટી પઢાવો અને કન્યા કેળવણી
પ્રશ્ન 24: ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રોજગારી આપવા માટે કયો કાયદો અમલમાં છે?
સાચો જવાબ: (B) મનરેગા (MGNREGA)
પ્રશ્ન 25: સામાજિક પરિવર્તન લાવવા માટે કોણે મહત્વનો ફાળો આપ્યો છે?
સાચો જવાબ: (A) જ્યોતિબા ફૂલે, ડૉ. આંબેડકર
પ્રશ્ન 26: બંધારણીય ઈલાજોનો અધિકાર એટલે શું?
સાચો જવાબ: (B) મૂળભૂત હકોના ભંગ બદલ અદાલતમાં જવાનો હક
પ્રશ્ન 27: સામાજિક ન્યાયના માર્ગમાં 'રૂઢિચુસ્તતા' કઈ રીતે અવરોધક છે?
સાચો જવાબ: (A) તે પ્રગતિશીલ વિચારોને રોકે છે
પ્રશ્ન 28: નાગરિકોની પાયાની જરૂરિયાતો કઈ કઈ છે?
સાચો જવાબ: (B) રોટલી, કપડાં, મકાન, શિક્ષણ અને આરોગ્ય
પ્રશ્ન 29: સામાજિક ન્યાય માટે નીચેનામાંથી શું અનિવાર્ય છે?
સાચો જવાબ: (B) લોકશાહી મૂલ્યો અને સહિષ્ણુતા
પ્રશ્ન 30: 'સમાન કામ માટે સમાન વેતન' એ બંધારણના કયા આદર્શ સાથે જોડાયેલું છે?
સાચો જવાબ: (A) સામાજિક અને આર્થિક ન્યાય
પ્રશ્ન 31: લઘુમતી એટલે શું?
સાચો જવાબ: (B) ધર્મ કે ભાષાના આધારે જેની સંખ્યા ઓછી હોય
પ્રશ્ન 32: બાળ મજૂરી એ કેવું કૃત્ય છે?
સાચો જવાબ: (B) ગેરકાયદેસર અને શિક્ષાપાત્ર
પ્રશ્ન 33: ભારતમાં દર 1000 પુરુષોએ સ્ત્રીઓની સંખ્યા ઘટવાનું કારણ શું હોઈ શકે?
સાચો જવાબ: (A) સ્ત્રી ભ્રૂણ હત્યા અને જાતિગત ભેદભાવ
પ્રશ્ન 34: સમાજમાં આર્થિક વિસંગતતાનું મુખ્ય પરિણામ કયું છે?
સાચો જવાબ: (B) ગરીબી અને અમીરી વચ્ચેની ખાઈ
પ્રશ્ન 35: બંધારણ મુજબ રાજ્યનું કોઈ સ્વરૂપ કેવું હોવું જોઈએ?
સાચો જવાબ: (B) કલ્યાણકારી રાજ્ય
પ્રશ્ન 36: નીચેનામાંથી કઈ બાબત સામાજિક ન્યાયને નુકસાન પહોંચાડે છે?
સાચો જવાબ: (B) જ્ઞાતિવાદ અને કોમવાદ
પ્રશ્ન 37: ભારતમાં 'ન્યાયિક સક્રિયતા' એટલે શું?
સાચો જવાબ: (B) ન્યાયતંત્ર દ્વારા લોકોના હિતોના રક્ષણ માટે સક્રિય પગલાં લેવા
પ્રશ્ન 38: સામાજિક ન્યાય પ્રાપ્ત કરવા માટે બંધારણમાં શું છે?
સાચો જવાબ: (B) મૂળભૂત હકો અને રાજનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો
પ્રશ્ન 39: આદિવાસી સમુદાયોના રક્ષણ માટે સરકારે કયા કાયદા બનાવ્યા છે?
સાચો જવાબ: (A) વન અને જમીન સંબંધી અધિકારો
પ્રશ્ન 40: ગરીબી રેખા નીચે જીવતા લોકો (BPL) ને સરકાર શું પૂરું પાડે છે?
સાચો જવાબ: (B) સસ્તું અનાજ અને પાયાની સવલતો
પ્રશ્ન 41: સામાજિક ન્યાયનો અર્થ છે કે:
સાચો જવાબ: (C) સૌને સમાન અધિકાર અને સન્માન
પ્રશ્ન 42: લોકમત કેળવવા માટે શું જરૂરી છે?
સાચો જવાબ: (B) શિક્ષણ અને જનજાગૃતિ
પ્રશ્ન 43: સામાજિક પછાતપણાનો આધાર શું હોઈ શકે?
સાચો જવાબ: (B) સામાજિક મોભો, શિક્ષણનો અભાવ અને આર્થિક સ્થિતિ
પ્રશ્ન 44: બંધારણનું રક્ષણ કોણ કરે છે?
સાચો જવાબ: (B) સર્વોચ્ચ અદાલત
પ્રશ્ન 45: સામાજિક ન્યાય પ્રાપ્ત કરવા માટેની ચળવળને શું કહેવાય?
સાચો જવાબ: (A) સામાજિક ક્રાંતિ
પ્રશ્ન 46: જો કોઈ પછાત વિસ્તારમાં શાળાઓ ન હોય, તો તે કઈ વિસંગતતા છે?
સાચો જવાબ: (A) પ્રાદેશિક અને શૈક્ષણિક વિસંગતતા
પ્રશ્ન 47: સમાજમાં સહઅસ્તિત્વની ભાવના એટલે શું?
સાચો જવાબ: (B) વિવિધ જૂથોનું સાથે મળીને રહેવું
પ્રશ્ન 48: અસ્પૃશ્યતા નિવારણ કાયદા હેઠળ શું ગુનો ગણાય?
સાચો જવાબ: (A) કોઈપણ વ્યક્તિને તેની જ્ઞાતિને લીધે અપમાનિત કરવી
પ્રશ્ન 49: ભારતીય લોકશાહીનો પાયો શું છે?
સાચો જવાબ: (B) બંધારણ અને ન્યાયી શાસન
પ્રશ્ન 50: સામાજિક ન્યાય પ્રાપ્ત થયેલો ક્યારે ગણાય?
સાચો જવાબ: (B) જ્યારે ગરીબ અને વંચિતોનું સન્માન અને વિકાસ સમાન રીતે થાય
Important:-For better result always use google cromeNote:-Please Always Check and Conform Above Details with The Official Website and Advertisement / Notification.
0 Comments:
Post a Comment